ما بطور روزمره كلمات متعددي را در گفتار و نوشتار و انديشه خود بكار مي‌بريم تا معنا و مفهوم خود را برسانيم، و معمولاً بسياري از كلمات پرمعنا كه به منظور رسانش معنايي زاييده شده‌اند، نينديشيده و يا كمتر انديشيده بكار گرفته مي‌شوند و اين مهم سبب مي‌شود تا زبان از سرمايه معنايي (Semantics capital ) كه در كلمات نهفته است به مرور زمان خالي شود. در ادامه فهرستي از اين كلمات و ملزومات کرداری آنها كه از طرف دوستي دريافت كرده‌ام، ارايه شده است و به گمانم بازانديشي آنها مي‌تواند سودمند باشد چونان چراغ راهنمايي در جريان انديشه ورزی یکایک ما.

چندسالي است به تبع همان رويكرد موجي ـ نوشتن درباره يك موضوع مد روز براي چندصباحي و سپس اشباع شدن و رفتن سراغ موضوع ديگرـ بسيار درباره كارآفريني مطلب نوشته مي‌شود، همايش برگزار مي‌شود، سياستگذاري مي‌شود، ولي آنچه ماندگار و ماندني است نه اين اقدامات مد روز برخي از ما، بلكه كردار واقعي كارآفرينانه كساني است كه در عمل كسب‌وكاري را براي ارزش‌افزايي و نوآوري، البته نه به اتكاي وام و اعتبارات، كه البته آن هم مهم و تعيين كننده است، بلكه به پشتوانه خلاقيت و ايده و عزم و اراده راسخ راه‌اندازي مي‌كنند و سامان مي‌دهند. در چند سال اخير، نيمرخي رسانه‌اي خاصي از كارآفرينان ارايه شده است، كساني كه تحصيلات دانشگاهي دارند، تخصص دارند، با مراكز نوآوري و بازار سروكار دارند و در دوره‌هاي كارآفريني شركت مي‌كنند و...غافل از اينكه لزوماً داشتن اين خصايص كسي را كارآفرين نمي‌كند، در تاييد اين مفروضه، مطلب پيوندشده زير مطالعه نماييد تا دريابيد كه يك روستايي بدون تحصيلات دانشگاهي و ديگر صفات شاكله نيمرخ متعارف كارآفرينان نيز مي‌تواند كارآفرين شود، آنهم چه كارآفريني.

ابتکار یک روستایی در تبدیل خانه‌اش به هتل

http://www.tabnak.ir/fa/pages/?cid=101465

به نام خدا

هفته گذشته به همت مديريت امور فناوري دانشگاه، كارگاه آموزشي با عنوان " سرقت علمي و ادبي (Plagiarism)" توسط سركار خانم دكتر سيده حميده مرتضوي و با حضور جمعي از همكاران برگزار شد. بر اساس آنچه در این كارگاه مورد بحث قرار گرفت، مسايل عمده اخلاقي رايج در انتشارات علمي (Ethical problems in publications) بر چند نوع‌ زير است:

-Plagiarism: سرقت علمي يا ادبي كه معمول‌ترين نوع از این دست مسايل به شمار مي‌رود و بواسطه كليت و گستردگي، ديگر مسايل را نيز دربرمي‌گيرد. این مسئله كه از ريشه لاتين بچه‌دزدي (plagiarius) و ريشه يوناني كش‌‌رفتن (plagion)‌ ناشي مي‌شود، به كپي‌برداري كلي يا جزيي (در حد مفهوم، جمله، پاراگراف) از ايده‌ها، مطالب نوشتاري يا شفاهي (نطق‌ها و سخنراني‌ها)، فرمت، سبك و روش كار، اختراع، ابداع، يافته‌هاي تحقيقاتي و هر گونه دارايي فكري ديگران به منظور نفع شخصي بدون استناددهي اصولي و رعايت حقوق مالكيت فكري و معنوي صاحب / صاحبان اصلي اثر اطلاق مي‌شود. البته معيارهاي بروز چنين مسئله‌اي متفاوت است. براي نمونه برخي كپي‌برداري 11 كلمه پشت‌سرهم و برخي ديگر 30 حرف پشت‌سرهم را مصداق سرقت علمي بيان نموده‌اند. در این خصوص مفهوم ديگري نيز رايج شده است با عنوان Self-plagiarism(The Self-Stealer) كه عبارت است از استفاده مجدد يا نقل بخشي از مطالب خويش بدون استناد به رفرنس اصلي.

Redundant publication: این مسئله زماني بروز مي‌يابد كه دو مقاله در بخش‌هايي با هم مشابه باشند يا بخش‌هايي از مقاله نظير مقدمه، فرضيات، روش‌شناسي، يافته‌ها، بحث و غيره در دو مقاله تكرار شود. این مسئله خود بر دو نوع است:

الف) Duplicate publication: تكرار كل يا بخش‌هايي از يك مقاله در مقاله‌اي ديگر. ارايه يك مقاله پيشتر ارايه شده در همايش با ذكر مشخصات همايش به يك مجله مشكل ساز نيست. همچنان اجازه از ويراستاران يا صاحب اثر، نظير مدير مسئول مجلات يا انتشارات براي چاپ نسخه تجديدنظر شده يا پيشين يك مقاله ضروري است. براي نمونه چاپ يك مقاله به عنوان فصلي از يك كتاب، نيازمند نيز استناددهي (citation) به آن  مجله و كسب اجازه از مدير آن مجله است كه صاحب رسمي امتياز مقاله پس از انتشار در آن مجله به شمار مي‌رود.

ب)Salami publication : قطعه قطعه كردن يافته‌هاي يك مطالعه چندمولفه‌اي، به گونه‌اي كه يافته‌هاي هر بخش از موضوع مورد مطالعه (براي نمونه هر يك از تيمارهاي چندگانه، سازه‌هاي تاثيرگذاري يا ابعاد پايداري توسعه كشاورزي) در مقاله‌اي جداگانه وارد شود و به عبارتي يافته‌هاي يك مطالعه واحد به چندين مقاله شكسته شود. البته، تفكيك منطقي هر بخش از موضوع و عدم شباهت ديگر بخش‌هاي مقاله، در مطالعاتي كه وسيع هسنتند، به نظر مشكل‌ساز نمي‌رسد.

- Fabrication/falsification: كه اولي (Fabrication) به معناي داده‌سازي و ديگري (falsification) به معناي يافته‌سازي يا نتيجه‌گيري و تفسير نتايج ساختگي به صورت دلخواه است.

- Authorship: این مسئله خود در دو حالت بروز مي‌كند:

الف) Gift authorship (اعطاي نويسندگي يا هديه نوشتاري): درج نام يك فرد به عنوان نويسنده در مقاله يا كتاب در حالي كه ويژگي‌هاي يك نويسنده به عنوان فرد داراي مشاركت فكري عمده (substantive intellectual contributions ) در مطالعه منتشر شده ( نظير استارت زدن كار، طراحي مطالعه، گردآوري، تحليل و تفسير داده‌ها، تهيه نسخه اوليه مقاله يا بازنگري اساسي آن و  تصويب و تاييد نهايي نسخه تهيه شده براي انتشار) را ندارد. صرفا با گردآوري داده‌ها (پرسشگري)، تامين منابع و يا سرپرستي كلي گروه تحقيق يك فرد شايسته نام نويسندگي نمي‌شود. در چنين مواردي از افرادي كه كمك فني يا مالي، ويراستاري ادبي و نگارشي، حمايت‌هاي عمومي ارايه نموده‌اند يا مديران گروه‌ها، بخش‌هاي اداري و موسسات ذيربط مي‌توان در بخش قدرداني (acknowledgments) به طور مقتضي و متناسب با رويه مجله، سپاسگذاري نمود و صحيح نيست كه نام آنها به عنوان نويسنده درج شود.

ب) Ghost authorship: عدم درج نام فردي كه مشخصات نويسندگي در يك اثر را دارد و به عبارتي عدم درجه نام فردي كه مشاركت عمده‌ فكري (به اشكال فوق‌الذكر) در تحقيق داشته است.

- تضاد منافع  conflict of interest: مبين وضعيتي است كه منافع شخصي يا اقتصادي بر گزارش‌دهي اصولي و دقيق و شفاف يافته‌هاي تحقيق ارجيحت مي‌يابد و فقط به گزارش گزينشي يافته‌هاي مورد دلخواه بسنده مي‌شود و از بيان يافته‌هاي چالش‌برانگيز و نابسود (به لحاظ شخصي، حرفه‌اي يا اقتصادي) پرهيز مي‌شود. براي نمونه عدم ذكر تاثيرگذاري منفي فعاليت‌‌هاي ترويجي در يك منطقه و يا اثرات زيست‌محيطي زيانبار يك گونه جديد زراعي!

- Shot gunning: ارايه يك نسخه از مقاله به بيش از يك ژورنال

در این كارگاه بر فرهنگ‌سازي، آگاه‌سازي محققان و دست‌اندركاران انتشارات علمي نظير داوران، ويراستاران و مديران و سردبيران، تنظيم و اعمال قوانين و مقررات مناسب بازدارنده براي حفظ مالكيت معنوي آثار علمي، اعمال تنبيهات نهادي (اخراج، تعليق از كار، تنزيل رتبه و..)، قضايي و مالي (زندان و جريمه نقدي) براي مرتكبان سرقت علمي، استناددهي صحيح و فنون مرتبط، نظير تنظيم فهرست منابع، استناددهي، ياداشت‌برداري، و برداشت يا گرته‌برداري (paraphrase) و نقل قول از ديگران (quotation) تاكيد شد و برخي از نرم‌افزارهاي زير  به عنوان ابزار مقايسه مقالات و متون انگليسي به منظور تعيين ميزان مشابهت و كپي‌برداري احتمالي معرفي شد:

-Wcopyfind (University of Virginia)

-AntiPlagiarism

-Purdue's guide

-Glatt

-Turnitin.com

-Prentice Hall

-high-profile plagiarism education websites at Indiana University, Purdue, and University of Michigan

-Canexus (Eve2)

براي آگاهي بيشتر درباره " چگونه مرتکب سرقت علمی نشویم" رجوع شود به پيوند زير:

http://www.kashanu.ac.ir/modules.php?name=treeview&op=viewnodepage&nid=1748

با توجه به جنس كار ترويج و آموزش كشاورزي، كه ساماندهي جريان تبادل يافته‌هاي علمي از كاركردهاي اساسي آن به شمار مي‌رود، فرهنگ‌سازي، آسيب‌شناسي و هدايتگري در این خصوص مي‌تواند بسان ماموريت آكادميك این رشته در نظر گرفته شود. باشد كه با آگاهي از كليات مسايل اخلاقي در حوزه تحقيقات دانشگاهي، در این راه بسان چراغي روشنگر باشيم نه مصداق آن گفتار نمادين كه "... گر با چراغ آيد، گزيده‌تر...

در پايان از سخنران كارگاه به پاس مطالب ارايه شده، همكاران حاضر در كارگاه بخاطر بحث‌هاي ارزشمند و كارشناسان همكار در مديريت امور فناوري به دليل برگزاري و ارسال مطالب ارايه شده در كارگاه سپاسگزاري مي‌شود.