| تبليغات | X |
به نام دانای توانا
کتاب ارزشیابی پیامدگرا در فرایند توسعه پایدار: پایش و ارزشیابی پروژه های توسعه روستایی توسط انتشارات جهاد دانشگاهی تهران به تازگی انتشار یافته است.
در ابتدای این کتاب در ستايش ارزشيابي آمده است که: ... براستي ارزشيابي آينه است، آينهاي نه از نوع محدب و معقر، بلكه از نوع وجدان بيدار (در سپهر فردي) و نمايانگر راستين واقعيت (در سپهر حرفهاي) و حقيقتنما (در سپهر اجتماعي). رويكرد ما در قبال ارزشيابي، به راستي و درستي پندار، گفتار و كردار ما بستگي دارد، اگر بخواهيم ميتوانيم كژيهاي محتمل و راستكردارهاي خويش را همواره در جلوي ديدمان داشته باشيم و بر پايه آن، كژيها را به راستكرداري بدل كنيم و راستكرداريهايمان را راسختر دنبال نماييم؛ در این صورت، سخت نيازمند ارزشيابي هستيم تا آيينهاي در برابر رخسارمان بگذارد و چراغي رهنمونگر در پيش پاي هستارمان؛ اما اگر به سياق كژكرداران ديگر فريب و بواقع خودفريب، بترسيم "چون پرده برافتد" من نمانم چنين كه مينمايم در پيش چشم تو... در این صورت از ارزشيابي ميترسيم و بر آن ميشويم تا سنگاندازي كنيم و خش بيندازيم بر آيينه، بدين گمان كه چهره مخدوش خويش را از ديده ديگران پنهان بداريم؛ هر چند براي كوتاه مدت، چرا كه در هر حال آن آموزگار پاينده، تاريخ، محكمه قضاوتي را چه بسا در نبود ما، تدارك خواهد ديد تا به موجب آن، آحاد ديگران پرونده ما را ورق زنند و حكم صادر كنند... با این تفاوت كه ديگر پرده برافتاده و حقيقت عريان در پيش چشم خلق و نيز چه بسا وجدان بيدارشدهمان، چون خورشيد تابان، برق ميزند، اما ديگر مجالي براي دفاع و مهمتر از همه، جبران باقي نيست: "اي که دستت میرسد کاری بکن _ پیش از آن کز تو نیاید هیچ کار"....
در اين كتاب يك رهيافت يادگيري براي انجام پايش و ارزشيابي پيامدگرا مبتني بر آموزههاي برگرفته از دستيابي به دستاوردها و رويارويي با مشكلات تجربه شده در فرآيند مديريت پروژههاي توسعه، همراه با مجموعهاي از مفاهيم، ايدهها و رويههاي عملي، معرفي شده است. بنا به تجربه، بسياري از مسايل بروزيافته در فراگردهاي پيوسته مديريت پروژه، از جمله ساماندهي نظام پايش و ارزشيابي، از روند اوليه طراحي پروژه برميخيزند. از اینرو، در اين كتاب طراحي و مديريت شايسته پروژه از ديدگاه پايش و ارزشيابي مطرح شده است و خوانش آن به دستاندركاران مديريت پروژههاي روستايي كمك خواهد نمود تا: (الف) پيامدهاي مورد انتظار از پروژهها و چگونگي دستيابي به آنها را روشن سازند؛ (ب) در مورد نحوه ارزيابي روند پيشرفتها و پيامدهاي پروژه تصميمگيري نمايند؛ (ج) دادهها و اطلاعات ضروري را گردآوري و پردازش نمايند؛ و (د) دلايل واقعي موفقيتها و شكستها را شناسايي و به منظور ارتقاي سطح پاسخگويي، آنها را به مخاطبان (ذينفعان، دستاندركاران، و جامعه) معرفي كنند و با تسهيم آموزهها و ديدگاههاي چندگانه، جهت بهبود فعاليتها در ادامه كار به همرايي برسند.
رويهمرفته این راهنما بر رويكردي عملگرايانه در پيگيري مسايل واقعي بروزيافته در سراسر فرآيند پايش و ارزشيابي استوار است و نگاهي يكپارچه، كاربردي، فرآيندمدار و كليتنگر به تمامي مراحل پيوسته پايش و ارزشيابي در چرخه مديريت پروژههاي توسعه، از تنظيم قرارداد تا مستندسازي، گزارشدهي و فرا ارزشيابي، و تمامي مولفههاي نظام پايش و ارزشيابي، با توانش پوشش مضموني و موضوعي فراگير، بويژه گستره عملياتي توسعه روستايي و ترويج كشاورزي دارد.
این كتاب در نه فصل، (معرفي ساختار كتاب همراه با درآمدي بر مفهوم و كاركرد ارزشيابي؛ بهرهگيري از پايش و ارزشيابي در مديريت پيامدگرا؛ پيونددهي طراحي پروژه، برنامهريزي سالانه و نظام پايش و ارزشيابي؛ ساماندهي نظام پايش و ارزشيابي؛ تصميمگيري درباره موضوع پايش و ارزشيابي؛ گردآوري، مديريت و رسانش اطلاعات؛ فراهمسازي ظرفيتها و شرايط ضروري براي پايش و ارزشيابي؛ بازانديشي انتقادي براي بهبود عملي؛ و ارزيابي نهادي) و نيز پنج پيوست (تعریف مفاهيم و واژگان پایش و ارزشيابي؛ تدوين ماتريس چارچوب منطقي؛ تدوين ماتريس پایش و ارزشيابي؛ معرفي روشها و فنون پايش و ارزشيابي؛ و توصيف شغلي و شرح خدمات براي پايش و ارزشيابي) تدوين شده است. در تمامي فصول، به اقتضاي بحث، آموزهها و شواهد تجربي فراواني از پايش و ارزشيابي پروژههاي توسعه روستايي در سراسر جهان، چه از نوع موفق و چه از نوع چالشبرانگيز و يا ناموفق، ارايه شده است. علاوه بر سودمندي مورد انتظار از ديدگاه پايش و ارزشيابي و مديريت پروژههاي توسعه، مباحث روششناسي _ روشها، فنون و ابزارهاي معرفي شده براي گردآوري، تحليل، تركيب، تفسير و انتشار اطلاعات_ ميتواند از منظر "روش تحقيق" نيز مورد توجه قرار گيرد. سرانجام، ساختار پودمانگونه این كتاب راهنما، فرصتي را براي خوانندگان فراهم ميآورد تا بسته به نيازها، علايق و مسئوليتهاي خويش، فصل يا بخشهاي ويژهاي را به صورت جداگانه مطالعه نمايند (از متن پشت جلد کتاب).
امید است این کتاب بتواند به عنوان یک راهنمای مرجع در این حوزه مورد استفاده علاقه مندان قرار گیرد.