تبليغاتX
گفتمان دانشگاهی - چگونگی پيدايش شاهنامه : به بهانه بزرگداشت فردوسی توسي

 

به نام خداوند جان و خرد

در پاسداشت هزاره شاهنامه

بنــــام خـــداوند جـــان و خـــــــــرد                             که ازین برتر اندیشه بر نـــگذرد

خــداوند میــــهان و گـــردان سپـــهر                           فروزندۀ ماه و ناهید و مـــــــــهر

زنام و نشــان و گـــمان برتر است                               نگارنده ای بر شده گوهر اســـت

یـــکی نـــامه بـــد از گۀ بــــاستـــان                              فــــروان بـــــدو اندرون داستـــان

پــــراکــنده در دست هر موبــــدی                             از او بهره یی برده هر بـــخردی

یــــکی پـــهلوان بـــود دهـــقان نژاد                           دلیـر و بــزرگ خردمنــــد و راد

پــــژوهــــندۀ روزگار نـــــــــخست                              گذشته سـخن ها همه باز جـــست

ز هر کشوری مــوبدی ســـال خورد                             بیاوردو این نــامه را گرد کــــرد

بپـــرسید شــان از نــــــــژاد کــــیان                            و ازآن نامـــداران و فرخ گــوان

که گیــــتی به آغـــــــاز چون داشتند                                که ایدون بمــــا خـــار بگــذاشتند

بـــگفتند پیشش یـــکایــــک مــــــهان                              سخن های شاهان و گشت جــهان

چو بشنید از ایشــان سپهــبــد ســــخن                             یـــکی نــامـــور نامه افــکند بــن

چــنان یادگاری شـــد اندر جـــــــهان                                 برو آفـــــرین از کهان تا مــــهان

چو از دفتر این داســـتان ها بــــــسی                                      همی خواند خواننده بر هـــر کسی

جــــــــوانی بــیامـــد کـــشاده زبـــان                               سخن گوی خوش طبع روشن روان

به نظم آرم ایـــن نامــــه را گفت مـن                                   ازو شـــادمــــان شــد دل انـجمن

ز گشتاسپ ارجـــــاسپ بیتی هــــزار                                بگفـــت و ســر آمد برو روزگار

بـــرو تاخـــــتن کــــرد نــــاگاه مرگ                                      نهادش به سر بر یکی تیره ترک

بر فــت او و ایـــن نامه نا گفته مانـــد                                  چنان بــخت بیدار او خفــــته ماند

دل روشـــن من چــو بر گشت از اوی                                سوی تخت شاه جهان کرد روی

که ایـــن نــامه را دســت پــیش آورم                                   زدفـــتر به گــفــتار خویش آورم

به شهــرم یــــکی مهـــربان دوست بود                                    تو گفتی که با من به یک پوست بود

مرا گفـــت خوب آمـــــد ایــــن رای تو                                  بــه نــیکی خــــرامــد مگر پای تو

نـــوشــتـــه مـــن ایـــن نــــامۀ پــهلوی                                      بــه پــیش تـــو آرم مــــگر نغنوی

گشاده زبــــان و جــــوانیـــت هـــست                                 ســـخن گــفــتــن پـــهلوانیت هست

شو ایــن نـــامۀ خــــســروی بــاز گوی                                  بدیـــن جـــوی نــزد مهان آبروی

چــــو آورد ایــن نـــامــــه نــزدیک من بر                                    افـــروخت این جان تاریک من

به پـــیــوستم ایــن نامـــــۀ بــاستـــــــان                                پــسنــدیــده از دفـــتـــر راســــتان

ز ابـــیات غــــــرا دوره ســــی هــــزار                                     مـــر آنــــجــملــه در شیوۀ کارزار

مــــن ایــــن نــامۀ شـهــــریاران پیـــش                                بگـــفــتم بدین نغز گفــــتار خویش

هـــمان نـــام داران گـــــردن کــــــشان                                    که دارم یــکایـــک از ایشان نشان

هـــمه مـــــرده از روزگــــــــــار دراز                                        شد از گفــــت من نام شان زنده باز

چـــو عیسی مـــن ایــن مردگان را تمام                                   ســـراســــر هـــمه زنده کردم بنام

بنــــا هــــای آبـــــاد گــــــــــردد خراب                               زبــــــاران و از تـــابـــش آفـــتاب

پی افـــــگندم از نـــظم کاخـــــی بــلنـــد                                 که از بــاد و بـــاران نـیـــابـد گزند

بـــدیــن نــــامه بـــر عـــــمر ها بــگذرد                            بـــخواند هــر آنکس که دارد خرد

جــهان از سخـــــن کـرده ام چون بهشت                              از بیش تخـــــم سخن کس نــکشت

بسی رنــــج بــــردم دریــــن ســــال سی                              عــــــجم زنــــده کردم بدین پارسی

زمــــانم ســـر آورد گفــــت و شــــنــیــد                               چو روز جوانی به پیــــــری رسید

رخ لاله گـــــون گشــــت بر سان مـــــاه                                چو کافــــور شد رنــــگ ریش سیاه

زپـــــیری خــــم آورد بــــالای راســـت                                      هم از نــــرگسان روشنایی بکاست

کنون عــــمر نــــزدیک هـــــشتاد شـــد                                   امــــیدم بــــه یــــکباره بــر باد شد

ســـر آمــــد کنـــون قصــــۀ یــــزدگرد                               به مـــــــاه سفــــند از مذ روز ارد

ز هــــــجرت شده پنــــــج هشـــتاد بــار                                  که گــــفتــم مــــن این نامه شهریار

چـــو ایــــــن نــــامور نــــامه آید به بن                                زمـــن روی کـــشور شود پر سخن

هر آنـــکس کــه دارد هش و رای و دین                              پس از مــــــرگ بــــر من کند آفــرین

نــــمیــرم ازین پــس که مـــن زنــده ام                             که تـــخـــم ســــخن را پـــراکنده ام

و آفرین بر روان پاک فردوسی باد!

+   توسط شریف  |